Wat staat er in mijn kruidenkastje?

Wat staat er in mijn kruidenkastje?

Koken kan natuurlijk niet zonder smaakmakers, waar zouden we zijn zonder kruiden en specerijen?! Het onderscheid tussen kruiden en specerijen is overigens niet heel erg waterdicht. Volgens De Grote Kleyn zijn kruiden smaakmakers die we van dichterbij halen, uit Europa, en specerijen die we van ver weg halen, uit tropische gebieden. Van kruiden worden vaak de blaadjes gebruikt, terwijl specerijen vaker wortels en zaden zijn. Echter zou ik, net als Onno Kleyn, saffraan als een specerij bestempelen terwijl het vroeger juist veel in Spanje wordt gekweekt en volgens bovenstaande regel dan een kruid zou zijn. Hoe dan ook, kruid of specerij, het gaat om de smaak die het een gerecht kan geven. Vandaag wil ik jullie laten zien wat er in mijn kruidenkastje staat en waar ik de kruiden het liefst voor gebruik.

de basis

De basis is natuurlijk peper, zout en bouillonblokjes. Ik zou niet zonder kunnen. Ik gebruik zwarte peper en “gewoon” zout, geen fancy toestanden uit de Himalaya ofzo. Bouillonblokjes heb ik altijd wel een wat op voorraad in een aantal smaken: runderbouillon, groentebouillon en vaak ook nog vis- & paddenstoelenbouillon. Zo heb je altijd wat aan te pakken om je gerecht lekker mee op smaak te brengen.

Groene kruiden

Ook redelijk onmisbaar; gedroogde oregano, rozemarijn en tijm. Ik gebruik dit vaak in rode pastasauzen (maar niet in bolognesesaus!), tomatensoep of voor groenten of aardappeltjes uit de oven. Vaak heb ik ook de verse variant wel in huis, in de koelkast of de diepvries. Ook in dit rijtje (maar niet op de foto): salie. Dat smaakt een beetje anijsachtig en past ook heerlijk bij Italiaanse gerechten. De leuke kruidenpotjes en labels komen van Dille & Kamille.

Laurier. Ook zo’n fantastische klassieker. Doet het altijd goed in stoofvlees en uiensoep. Ook erwtensoep krijgt altijd een paar laurierblaadjes. Oma liet ze er altijd inzitten en een feest dat het was als je een blaadje in je soep vond. Overigens heeft zelfs gedroogde laurier niet het eeuwige leven. De enige reden dat ik zo’n grote voorraad heb is dat dit de minst verkrijgbare hoeveelheid was bij de Turk.

Rode kruiden

Van links naar rechts: Chilivlokken, chilipoeder, paprikapoeder, gerookt paprikapoeder en cayennepeper. Chilipoeder is de gemalen variant van chilivlokken en ook cayennepeper lijkt er erg veel op. Ze bevatten in ieder geval allemaal capsaïcine, het stofje dat zorgt voor het branderige gevoel als je peper eet. In je mond heb je veel verschillende receptoren die allemaal net een ander “pittigheidsstofje” binden, maar de werking van chilivlokken, chilipoeder en cayennepeper komt op hetzelfde neer: het geeft pit aan je gerecht. Je vraagt je af: waarom zo veel potjes dan? Nou, oma heeft zich vaker dan eens verpakt in de supermarkt. Paprikapoeder kennen we allemaal wel en gaat er in rap tempo doorheen in rode soepen (paprikasoep, linzensoep, tomatensoep) en op een gebakken ei, want papa bakt geen eitje zonder paprikapoeder te gebruiken. Gerookt paprikapoeder heeft een hartige smaak, die zelfs iets vleesachtig kan smaken. Dit gebruik ik vooral in een stoofpot met vlees, een couscoussalade, of om vegetarische gerechten een iets meer umami smaak te geven.

Specerijen

Kaneel eet ik elke dag op mijn yoghurt. Het gaat ook in ontzettend veel baksels en zelfs in hartige gerechten. Daar geeft het een heerlijke volle, kruidige smaak. Probeer het maar eens in pasta puttanesca bijvoorbeeld! Koek & Speculaaskruiden gebruik ik voor speculaas (no shit Sherlock) en kruidnoten en staat dus 11 van de 12 maanden in de kast te wachten tot het weer Sinterklaas is.

Nog meer kaneel, maar nu in stokjesvorm. De kaneelstokjes en de kardemom gebruik ik tot nu toe eigenlijk alleen voor stoofperen. Kruidnagel doet het goed in Limburgs Zoorvleis en andere stoofpotten. In de zomer is het handig om wespen op afstand te houden. Steek een sinaasappel vol met kruidnagels, zet dit op de tuintafel en de wespen blijven gegarandeerd weg.

Komijn & komijnzaad vind ik heerlijk, mijn vriend bestempelt het liever als “duivels kruid”. Ik moet dus zuinig zijn met het gebruik van komijn, het gaat hier met mate in linzensoep, linzenstoof en andere gerechten met een Oosters tintje. Voor ketoembar geldt hetzelfde. Dat gebruik ik, samen met kurkuma, ook als ik zelf currypasta maak. Ras el Hanout (“de trots van de kruidenier”) en Garam Masala van Jonnie Boer bevatten geen zout (maar helaas voor mijn vriend wel veel komijn) en gebruik ik ook graag in allerlei gerechten waar ik een Oosters tintje aan wil geven.

Kerrie is natuurlijk ideaal als je kip-kerrie wil maken. Ook dit doe ik graag op een gebakken eitje. We gebruiken kerrie niet zo heel veel en waarom we drie potjes kerrie hebben staan is niet zozeer vanwege onze grote liefde voor kerrie maar meer een foutje van de afdeling inkoop (mijn vriend en ik dus). Nootmuskaat gaat door de aardappelpuree, en over gekookte bloemkool of sperziebonen. Maar wie eet dat tegenwoordig nog: wij niet.

kruiden die ik altijd vergeet

Tja, dille. Ooit gekregen met een pakje kamillethee als grapje toen ik vroeg om iets van Dille & Kamille, het potje staat nog steeds ongeopend in onze kast. Dille smaakt lekker op vis of een quiche met zalm en het is ook lekker in een komkommersalade met yoghurtdressing. Op de voorgrond zie je foelie, iets wat ik nog nooit heb gebruikt en ik zou ook niet weten wat ik ermee moet. Maar het ligt wel in ons kruidenkastje. Als laatste sesamzaadjes, dat zijn natuurlijk geen kruiden, maar het is wellicht wel het meest frustrerende ingrediënt in het kruidenkastje. Sesamzaadjes zijn lekker over een curry of sushi wraps, maar ik vergeet het ALTIJD over een gerecht te doen en ik kom er pas achter als ik het gerecht op heb.

Het enige wat niet op de foto staat, maar wat vrijwel standaard in huis is, is saffraan. Erg lekker in een risotto of paella. Het duurste kruid ter wereld, en je hebt er gelukkig ook maar heel weinig van nodig om een lekkere smaak te creëren.

De inhoud van mijn kruidenkastje blijft zich toch nog steeds uitbreiden, ik ben nooit uitgekocht. Ik koop meer en meer kruiden bij de Turk, dat is vaak minder duur en net zo lekker. En hoe leuk is het om je kruiden te bewaren in leuke kruidenpotjes met een schattig label. Een leuk zomerprojectje is om een muur te maken met verse kruiden op het balkon, zodat we in de zomer lekker met verse kruiden kunnen koken. Dat heb ik vorig jaar geprobeerd op mijn vensterbank van m’n studentenkamer maar dat is toch niet zo goed gelukt, dus ik ga dit jaar een nieuwe poging wagen!

Bronnen: De dikke van Dam – Johannes van Dam & De grote Kleyn – Onno Kleyn



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *